13-TAŞIYICI SİSTEMLER

Taşıyıcı sistemler bir diğer deyişle konstrüksiyonlar, güneş enerjisi sistemlerinin belkemiğidir. Ortalama 25 yıl ömrü olacak bir güneş enerji santralini, olağanüstü bir durum olmadığı sürece üzerinde taşıyacak bu sistemler, bu teknolojinin uzun ömürlü bir şekilde varlığını sürdürebilmesi için kurulum yapılacak bölgenin çevresel ve iklim koşullarına dayanıklı olacak şekilde dikkatlice bir hesapla tercih edilmelidir.

Taşıyıcı sistemler, sistemin türüne göre çatıda ya da arazi üzerinde olabilir. Bu iki durum farklı değerlendirmelere tabiidir. Çatıda olan taşıyıcı sistemler, çatının konumuna ve ne durumda olduğuna göre seçilir. Yıllar boyunca çatı üzerinde yer alacağı düşünülecek olursa, bu sistemleri artık evin ya da fabrikanın bir parçası olacak şekilde entegre düşünmek gerekir. Kurulacak sistem, içinde bulunan koşullara göre yıllar boyunca pek çok kez sert rüzgarlara, doluya ya da ısı dalgalarına maruz kalabilir. Bu durumda taşıyıcı sistem sağlam bir şekilde tüm bu dışsal faktörlerin üstesinden gelerek sistemi güvenli ve işler bir şekilde taşıyabilmelidir. Seçimde fiyat kriteri sunulan malzeme ve montaj kalitesine bağlı olarak değerlendirilmelidir. En düşük fiyattan, uyguna mal etme düşüncesiyle karar vermek, yapılan yatırıma orta-uzun vadede zarara uğratabilecek riske maruz bırakmaktır. Oysa ki ortalama 25 yıl elektrik üretmesi beklenen güneş enerjisi sistemi sağlam bir taşıyıcı yapı üstünde, hızla düşen maliyetleriyle kısa zamanda yatırım maliyetini karşılayacaktır. Bu anlamda gözetilmesi gereken en önemli kriterler; kaliteli, belli standartlara ve koşullar doğrultusunda yapılan statik ve dinamik yüklere bağlı hesaplara dayalı malzeme, iyi bir zemin etüdü ve sağlam temelli bir montajdır. Sonrasında problem çıkarmayacak taşıyıcı sistemler, sistemin sürekliliğine ve karlılığına da katkıda bulunur.

Güneş enerjisi sistemlerinin konumlarına ve uygulama türlerine göre – çatı, arazi, evsel, ticari, endüstriyel, büyük ölçekli- farklı kurulu güçlerde ve özelliklerde olması, her sistem için farklı bir taşıyıcı sistem ihtiyacı doğurur. Bu nedenle üreticiler, sistemin yer alacağı alana özel olarak çoklu konfigürasyonlarda taşıyıcı sistem seçenekleri sunabilirler.

Arazide kurulacak güneş enerjisi sistemlerinde, iklim ve arazi şartları çok iyi analiz edilmeli, bu analizler neticesinde ‘çakma’ ya da ‘beton kaidelere’ montaj seçeneklerinden hangisinin daha iyi olacağına karar verilmelidir. Çakma yöntemiyle yapılacak projelerde, kullanılacak malzemenin sistemin ömrü boyunca toprağın altnda kalacağı hesaplanarak hareket edilmelidir. Konstrüksiyonda doğru bir zemin tercihi için jeo-teknik çalışmalar kritik önemdedir. Bu çerçevede eğik-yatay çekme ve baskı testleri, toprak profilleri oluşturma, kimyasal analizler mutlaka yapılmalıdır. Çakma çelik konstrüksiyonlar beton kaidelere kıyasla çok daha ekonomiktir. Ancak bu nokta da nasıl bir kazı ve doldurma yapıldığına göre değişen bir maliyet söz konusudur. Taşıyıcı sistem esneklik ve güçlü rüzgarlara karşı sağlam bir direnç sağlamalıdır. Bu taşıyıcı sistemlerin her birinin proje özelinde etüt edilmesi ve tasarlanması gerektiği unutulmamalıdır. Taşıyıcı sistemler ayrica korozyona dayanıklı olacak şekilde, sertifikalı malzemeden yapılacak şekilde tercih edilmelidir.

Çatıya monte edilecek taşıyıcı sistemler, çatı tiplerine, güneş paneli türlerine, montaj yapılan alanın büyüklüğüne ve yine içinde bulunulan iklim şartlarına göre tasarlanmaktadır. Bu sistemler çatılara yani altında yaşam barındıran yapılara yapıldığından çatının yük kapasitesi, rüzgar dayanım kapasitesi ve çatının yapısal etütleri maksimum derece güvenliği sağlayacak yönde değerlendirilir. Taşıyıcı sistemlerin montajında çatıda oluşabilecek su hasarı önlenmeli, ısı ve su yalıtımı özelliklerine dikkat edilmelidir.

Taşıyıcı sistemlerin imalatında kalite kontrolü, verilen tolerans değerlerine uygunluğu uyarınca dikkatle yapılmalıdır. Bu şekilde malzemenin uygunluğu denetlenmiş, montaj esnasında ya da hemen sonrasında yaşanabilecek olası bir problemden kaynaklanacak zaman kaybı önlenmiş olur.