44-GELECEĞİN TEKNOLOJİLERİ

Rüzgar Enerjisi Santrallerinde (RES) üretilen enerjinin miktarı ve sürekliliği rüzgarın esmesine yani doğa koşullarına bağımlı durumdadır. Bu nedenle enerji miktarı mevsimsel, günlük ve hatta anlık olarak büyük değişimler gösterebilir.

RES’lerden üretilecek enerjiyi öngörmeye yönelik ölçüm ve tahmin teknolojileri geliştirilmiştir. Ancak üretilen enerjinin miktarını ve zamanını tam olarak öngörmek, değişkenliğini ortadan kaldırmak mümkün değildir. Üretim arzının, öngörülememesi ve değişkenliğinden dolayı şebekenin enerji talebi ile tam olarak örtüşmemesi hem şebeke işletmecisi hem de yatırımcılar için operasyonel ve maddi zorluklar oluşturmaktadır.

Yürürlükteki mevzuat çerçevesinde rüzgar santralleri ürettikleri enerjiyi, işletmelerinin ilk 10 senesinde YEKDEM tarifeleri ile belirlenmiş alım garantisi fiyatları ile satmaktadır. Ancak, saatlik olarak üretimlerini öngörmeli ve piyasa ve şebeke işletmecilerine bilgi vermelidirler. Doğası gereği RES’lerde üretim tahmini ve gerçekleşen üretim arasında fark oluşur. Bu fark işletmeciye dengesizlik maliyeti olarak yansır. 10 senelik YEKDEM periyodunun sonunda ise RES’ler enerjilerini farklı piyasa yöntemlerini kullanarak satmak zorundadır. Piyasa fiyatları ise saatlik olarak şebekenin arz/talep dengesine göre değişkendir. RES’lerin anlık ürettikleri enerji miktarını tayin etmeleri mümkün olmadığından enerjinin bir bölümünü düşük fiyatlı saatlerde satmak durumunda kalırlar.

Depolama teknolojilerinin uygulanması RES’lerin üretimlerindeki dengesizliği ortadan kaldırabilir. RES’lerin, konvansiyonel fosil yakıtlı santraller gibi öngörülebilir ve stabil üretim yapabilecek hale gelmesi, dilediğinde devreye girip-çıkma yeteneği elde etmesi kesinlikle çığır açan bir değişiklik olacaktır.

Yenilenebilir enerji depolama sistemleri yurt dışında hızla yaygınlaşmaktadır. Ülkemizde de depolama çalışmaları başlamıştır. Depolamada kullanılan birçok batarya teknolojisi mevcuttur, batarya depolama kapasitesi de giderek artmakta ve maliyetleri de giderek azalmaktadır. Lityum-İyon bataryalar, Kurşun- Asit bataryalar, nikel-kadmiyum bataryalar, nikel-metal hidrit bataryalar ve Ultra-Kapasitörler elektriksel enerji depolamada kullanılan sistemlerden bazılarıdır.

Kaynakça:
Yazar: Cem YUMRUKTEPE-RES ANATOLİA
(Kynk:EPİAŞ-EXIST Şeffaflık Platformu, Tarih: 01.06.2020)