18-İŞLETME VE BAKIM PERİYODLARI

Rüzgar türbinlerinin boyut ve yapı itibariyle atmosferik olayların etkilerine (rüzgar, ısı, yıldırım, nem, vb) direk maruz kalması rüzgar türbinlerinin çalışma koşullarını oldukça güçleştirir. Kanatlara gelen rüzgarın yaratmış olduğu homojen olmayan kuvvetler türbin üzerinde orantısız mekaniksel yüklere sebep olmaktadır. Bu yüklerin yaratmış olduğu malzeme yorgunluğu rüzgar türbinlerinin çalışılma ömürlerini etkileyen en önemli unsurlardandır. Rüzgar türbinleri IEC 61400 standartlarında belirtilen dizayn parametrelerine göre sınıflandırılıp imal edilirler. Eğer rüzgar türbinleri sınıfına uygun olmayan bir sahaya monte edilirlerse işletme ömrü beklenenden daha kısa zamanda dolabilmektedir. Genel olarak rüzgar türbinleri işletme ömrü 20 yıl olarak dizayn edilirler. Ancak çalışma ortamının ve bakım onarım hizmetlerinin kalitesine göre bu ömür artar ya da azalabilir. Avrupa’ da ve Amerika’da 25 yaşını aşkın birçok rüzgar türbini hala enerji üretebilir konumda çalışmaktadır.

Rüzgar türbinlerinin işletme ve bakım periyodları, içerikleri rüzgar türbin teknolojisine ve türbin tipine bağlı olarak farklılık göstermektedir. Genel olarak rüzgar türbinlerine yılda 3 aylık periyodlarla toplam 4 bakım yapılmaktadır. Ayrıca 4 ya da 5 yılda bir kapsamlı mekanik bakımlarda yapılmaktadır. 3 aylık periyodlar ile yapılan bakımlar şu şekilde genellenebilir;

– Görsel bakım
– Yağlama bakımı
– Elektrik bakımı
– Mekanik bakım

Yıllık bakımların süreleri türbin tipine göre değişmekle beraber 1 MW türbinler için 30-50 saat, 2-3 MW türbinler için 60-100 saat olarak değişmektedir. Genel olarak dişli kutulu sistemlerin planlı bakımları dişli kutusuz türbinlere göre daha uzun olmaktadır. Ayrıca dişli kutulu sistemlerin arıza yapma istatistikleri daha yüksektir.

Rüzgar türbin işletme ve bakım hizmetleri genel olarak türbin tedarikcisi firmalar tarafından verilse de işletme bakım yapan harici firmalar hatta rüzgar santrali sahibi firmalar kendi işletme bakım ekiplerinide kurarak bu hizmetleri verebilirler.

Rüzgar türbin işletme bakım kontratları 15 yıla kadar yapılabilmekle beraber pazarda yaygın olan süreler 5 yıl, 5+5 yıl, 10 yıl ve 10+3 yıl gibi farklılıklar göstermektedir. Rüzgar santrallerinin işletme bakım giderleri türbin tipi ve büyüklüğüne göre değişsede MWh başına toplam işletme bakım maliyeti 10 Euro’ nun altında olması beklenmektedir.

Kaynak: Rüzgar Santrallerinde İşletme Ve Bakım Abdullah Onur KISAR GL Garrad Hassan http://www.emo.org.tr/ekler/ed1c28d1be7d859_ek.pdf