39-RÜZGAR TÜRBİNLERİ DOĞAL HAYATA ZARAR VERİR Mİ

RES’lerin kuşları etkileri, RES’in kurulacağı sahanın konumu, topoğrafyası, habitat yapısı ve çeşitliği, tür çeşitliliği gibi mekânsal; kurulacak türbin sayısı, türbinler arası uzaklık, türbin tasarımı, saha içerisindeki elektrik iletim hatlarının konumlandırılması gibi türbin ve projenin özellikleri ve sahanın kuş çeşitliliği (tür çeşitliliği), türlerin küresel ve bölgesel tehdit durumları, populasyon yoğunlukları ve bu kuşların sahadaki faaliyetleri (üreme, beslenme ve transit geçiş gibi) ve davranışları gibi türe özgü faktörlere bağlıdır. Bu bakımdan, RES’lerin kuşları etkileri habitat etkisi, rahatsızlık, bariyer etkisi ve çarpışma olarak tanımlanabilir. Bahsi geçen etkileri doğrudan kuş türlerinin populasyon yoğunluklarını azaltan olumsuzluklar olduğu için yüksek önem gösterilmesi ve proje planlama aşamasında, inşaat öncesi, esnasında ve sonrasında etki değerlendirme faaliyetleri gerekmektedir. RES sahalarının kuşlara olumsuz etkileri azaltma önlemleri genel olarak sahaya, yere ve kuş türlerine özgüdür ve türbinlerin özellikleri, çevresel koşullar vb. faktörler ile ilişkilidir. Ancak, yüksek riskli alanları tespit etmek ve bu alanlardan kaçınmak, kuşlar üzerindeki olumsuz etkileri azaltmak için oldukça önemlidir . Diğer taraftan, türbinler ve çevresi (türbin direği, kanatları ile türbin tabanı ve türbinlerin etrafındaki çitler kuşların yuvalanmasını sağlayacak ve yaban hayvanlarını çekici özellikte olmayacak şekilde için tasarlanmalı ve yapılmalıdır. Bunun için, türbinlerin görünürlüğü arttırılmalı ve yaban hayvanları için çekiciliği azaltılmalı ve ayrıca ornitolojik izleme çalışmaları ile olumsuzluklar tespit edilmeli ve çözüm önerileri uygulanmalıdır.

Türbinlerin sahada yerleşimi kuş göç hareketini engellemeyecek açıklıkta ve sahanın topoğrafik yapısı da dikkate alınarak en az 200-250 m olmalıdır. Genel olarak kuşlar, gelişmiş görme sistemlerine sahip olup pek çok kuş türü 120 derece görme alanına sahiptir. Kuş gözünde tipik olarak bir rod ve dört farklı koni görsel pigmenti bulunur ve bu da ultraviyole spektrumu (UV 300–400 nm) da görmelerini sağlar. Ayrıca farklı renkleri de algılayabilirler. Bu kapsamda türbin kanatlarının uçları veya 1 kanadın 2/3’ü UV boyalar (tercihen kırmızı-turuncu renk) ile boyanması, türbinlerin fark edilebilirliğini artırmaya katkı sağlayacaktır.

İngiltere’de, Kraliyet Kuşları Koruma Derneği, “Şu ana kadar, kuşlar üzerinde, rüzgar çiftlikler ile ilişkilendirilebilecek önemli bir etkiye şahit olmadık,” diyor. İspanya’da, o zaman, 18 rüzgar çiftliğinde çalışan 692 türbinin bulunduğu Navarra eyaletinde yapılan bir araştırma, büyük ve orta büyüklükteki kuşların yıllık ölüm oranının türbin başına 0.13 olduğunu ortaya koymuştur.

Bunun yanı sıra, rüzgar gücünün etkileri, diğer insan bağlantılı faaliyetlere kıyasla son derece düşüktür. ABD istatistiklerine göre, her yıl binalara çarparak ölen kuş sayısı 1 milyar, taşıtlara çarparak ölen kuş sayısı ise 80 milyondur.

ABD’deki ticari rüzgar türbinlerinin, insan yapımı yapılar ve faaliyetlere çarpmalarla kıyaslandığında, her yıl ölen tüm kuşların yalnızca %0.01-0.02’sinin direk ölümünden sorumlu olduğu tahmin edilmektedir.

Kaynak: 1- Rüzgar Enerji Santrallerinin Kuşlara Etkileri ve Çözüm Önerileri. https://www.researchgate.net/publication/340077928_Ruzgar_Enerji_Santrallerinin_Kuslara_Etkileri_ve_Cozum_Onerileri
2- https://www.bozcaadahaber.net/yazarlar/ahmet-kocamis/ruzgar-turbinlerinin-cevreye-etkileri/65/